×

Alle tijd van de wereld: Design Museum Den Bosch zet de tijd even stil

Donderdag 20 maart 2025
Terug naar overzicht
Deel dit artikel
Hoe meten we de tijd, en vooral: hoe geven we haar vorm? Wat betekent het eigenlijk om productief te zijn, of om het maximale uit je dag te halen? De tentoonstelling Alle tijd van de wereld - te zien van 5 april t/m 24 augustus - zet de tijd even stil, om haar eens van dichtbij te kunnen bekijken. Ze verkent de verhalen achter de historische en moderne klokken, kalenders en andere tijdmeters die onze moderne wereld vormgegeven hebben.
 
Voor het eerst vertelt Design Museum Den Bosch een designgeschiedenis van de tijd. Het stelt de subjectieve, culturele, en economische betekenis van tijd centraal, aan de hand van de hulpmiddelen die de mens ontworpen heeft om grip op de tijd te krijgen. De tijd blijkt bij nader inzien niet zo objectief als de cijfers op de klok ons laten denken.
 
Een bijzondere tentoonstelling over een alledaags onderwerp
De weg van geboorte naar dood, de cyclus van de seizoenen, het ritme van dag en nacht… tijd is een mysterieus fenomeen dat kunstenaars, filosofen en wetenschappers al duizenden jaren fascineert. Met kalenders, zonnewijzers, complexe waterklokken en later de mechanische klok, probeerden mensen overal ter wereld de tijd te meten en te temmen. Het verhaal van de relatie tussen mens en tijd is daarmee ook een verhaal over design. “We vormen onze werktuigen, en die werktuigen vormen ons”, schreef John Culkin. Alle tijd van de wereld benadert klokken en andere tijdmeters niet alleen als kunstobjecten en ambachtsstukken; ook als revolutionaire en krachtige ontwerpen, die onze moderne wereld voorgoed hebben veranderd. Die schijnbaar tegenstrijdige relatie tussen de mens en zijn machine – de mens is vormgever én gevangene van de klok – staat centraal in de tentoonstelling.
 
De tentoonstelling Alle tijd van de wereld verkent het verhaal van de tijd aan de hand van kalenders en zonnewijzers uit Indonesië, Afrika, en Siberië; een torenuurwerk en luidklok uit de late middeleeuwen; een staand horloge uit de achttiende eeuw; unieke zakhorloges uit de achttiende en negentiende eeuw; enkele horloges van iconische merken als Rolex en Omega; en horlogedesigns van sterontwerpers als Bruno Ninaber van Eyben en Meret Oppenheim. Een klok met decimale wijzerplaat uit de Franse revolutie toont de politieke dimensies van tijdmeting. Ook industriële en astronomische precisie-uurwerken en de moderne atoomklok komen aan bod. Deze historische stukken zijn aangevuld met indrukwekkende werken van hedendaagse kunstenaars en ontwerpers als Maarten Baas, Dries Depoorter, Joep van Lieshout, Tatsuo Miyajima en Susan Morris. Samen met prenten van Hendrick Goltzius, een stilleven van Petrus van Kessel, en een boeddhistische thangka uit de collectie van het Wereldmuseum.